Η ηθική του TikTok: Όταν η "επιτυχία" προβάλλεται, αλλά δεν εξηγείται. 

Ανάμεσα σε χαριτωμένα βίντεο, χορευτικές προκλήσεις, αστεία pets και στιγμιότυπα της καθημερινότητας, υπάρχει μια πλευρά του TikTok που περνάει σχεδόν αθόρυβα. Είναι η πλευρά του επίπλαστου πλούτου, της καλοζωίας, της "χλιδής" χωρίς προέλευση, της επιτυχίας χωρίς ορατή διαδρομή.

Βλέπεις έναν/μία influencer ή τουλάχιστον κάποιον/α που έτσι αυτοπροσδιορίζεται να διαφημίζει κρέμες, εφαρμογές, μπιτσόμπαρα και ταυτόχρονα να οδηγεί πολυτελές αυτοκίνητο, να ταξιδεύει σε εξωτικούς προορισμούς, να φορά επώνυμα και να ποστάρει από rooftop με θέα. Η λογική απορία είναι μία: Από πού τα λεφτά; Γιατί, ας είμαστε ρεαλιστές. Κανείς δεν αγοράζει βίλα επειδή διαφήμισε ένα ενεργειακό ποτό.

Μάλλον το “φαινομενικό” υπονοεί το “ανείπωτο”. Το πρόβλημα δεν είναι ο πλούτος, ο καθένας μπορεί να επιδιώκει μια καλύτερη ζωή. Το πρόβλημα είναι όταν αυτός ο πλούτος παρουσιάζεται ως κάτι εύκολο, γρήγορο και δικαιωματικό, χωρίς κανένα πλαίσιο, κανένα τίμημα και καμία αναφορά στο “πώς”. 

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητικό όταν πίσω από αυτή τη χλιδή υπάρχουν ψίθυροι και υπονοούμενα για άλλες “δραστηριότητες”: γνωριμίες με πλούσιους “χορηγούς”, προώθηση υπηρεσιών με άρωμα συνοδείας, εμπλοκή σε σχήματα οικονομικής απάτης ή απλώς, μια καθημερινή εμπορευματοποίηση του εαυτού. Κι όλα αυτά, τυλιγμένα με φίλτρα, likes και hashtags που τα κάνουν να μοιάζουν με όνειρο. Αλλά για τα νέα παιδιά, δεν είναι εύκολο να καταλάβουν τη διαφορά ανάμεσα στο όνειρο και την πλάνη.

Και κάπου εδώ, έρχεται το δύσκολο ερώτημα: Τι μπορεί να κάνει η Παιδεία όταν το TikTok “διδάσκει” περισσότερο; Μπορεί το σχολείο, ένας εκπαιδευτικός, ένας γονέας να αντιπαρατεθεί σε αυτό το καταιγιστικό και glamour περιεχόμενο, όταν το ηλικιακό (και ψηφιακό) χάσμα μοιάζει χαώδες;  

Η απάντηση δεν είναι εύκολη, αλλά υπάρχει: Όχι με απαγορεύσεις, ούτε με ηθικολογίες τύπου “στις μέρες μας δεν είχαμε TikTok”, αλλά με εκπαίδευση στην κρίση. Με καλλιέργεια αυτογνωσίας, ενσυναίσθησης και ρεαλισμού. 

Είναι ανάγκη εμείς οι εκπαιδευτικοί να μη φοβόμαστε να αγγίξουμε αυτά τα θέματα, να ρωτάμε ευθέως τους μαθητές: “Πιστεύεις πραγματικά ότι αυτό που βλέπεις έχει αξία; Θαυμάζεις ή παγιδεύεσαι;”

Είναι ανάγκη  εμείς οι γονείς να μην προσβάλλουμε, αλλά να ακούμε. 

Μα πάνω από όλα, χρειαζόμαστε μια παιδεία που να μαθαίνει στα παιδιά να ξεχωρίζουν τι αξίζει και τι απλώς γυαλίζει.