Η... ηθική του chatGPT Ρώτησα το ChatGPT: Πώς γίνεται να δίνεις συμβουλές σε κάποιον που θέλει να βοηθήσει τους άλλους… και στον επόμενο, που θέλει να πλουτίσει πατώντας επί πτωμάτων; Απάντησε με φωτογραφία...
Αναρτήσεις
Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών και τάξη: η γεφύρωση του χάσματος ως επείγουσα προτεραιότητα. Στην ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα παρατηρείται ένα χρόνιο και βαθύ χάσμα μεταξύ των Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών (Α.Π.Σ.) και της πραγματικής εφαρμογής τους στην τάξη. Παρά τις αλλεπάλληλες εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις, η απόσταση μεταξύ των προθέσεων της κεντρικής πολιτικής και της καθημερινής διδακτικής πράξης παραμένει. Πώς μπορεί να γεφυρωθεί αυτό το χάσμα; Ποιες είναι οι προϋποθέσεις ώστε το περιεχόμενο και οι στόχοι των Α.Π.Σ. να μετασχηματιστούν σε ουσιαστικό εκπαιδευτικό έργο μέσα στη σχολική τάξη; Αυτά τα ερωτήματα δεν είναι δευτερεύοντα, παρά συνιστούν την πιο κρίσιμη πρόκληση για την εκπαίδευση σήμερα. Εδώ και δεκαετίες, εμφανίζεται μια ασυνέχεια στην υλοποίησης της εκπαιδευτικής πολιτικής. Κάθε σχολική χρονιά, οι εκπαιδευτικοί καλούνται να υλοποιήσουν σχέδια που είτε δεν ενσωματώνονται οργανικά στην καθημερινότητα της τάξης, είτε δεν συνδέονται ουσιαστικά με τα ίδια ...
Όλοι οι μαθητές άριστοι; Είναι θέμα… εμπιστοσύνης Για ακόμη μία φορά τα τελευταία χρόνια, το Υπουργείο Παιδείας είναι προβληματισμένο με τον υψηλό αριθμό αρίστων μαθητών (περίπου ένας στους τρεις μαθητές είναι άριστοι, με βαθμό άνω του 18,5). Το πρόβλημα είναι ότι ο τελικός κριτής, οι Πανελλαδικές εξετάσεις λένε άλλα... Τι συμβαίνει τελικά; Ποιος είναι... ο φταίχτης; Όσες και όσοι υπηρετούμε την εκπαίδευση για δεκαετίες, γνωρίζουμε πάρα πολύ καλά τι συμβαίνει. Πρόκειται για ένα κοινό μυστικό, ας πούμε, και εκφράζεται με μία απλή εξίσωση: Υψηλοί βαθμοί στο τετράμηνο = ήσυχο το κεφάλι μας. Αυτή η προσέγγιση, σε συνδυασμό με την "απόλυτη" δικαιολογία κάθε μικρής ή μεγάλης αποτυχίας "είναι ΕΞΥΠΝΟΣ/Η, αλλά δεν στρώνεται στο διάβασμα" είναι βέλτιστος τρόπος ειρήνης και ηρεμίας. Άρα, "φταίνε οι εκπαιδευτικοί που αποπροσανατολίζουν τους γονείς", θα συνάγει κάποιος ως εύκολο συμπέρασμα. ΟΧΙ, η πηγή του κακού είναι αλλού. Αυτό που κατά κύριο λόγο απασχολεί έναν...
Σύστημα εισαγωγής στα ΑΕΙ: Ήρθε η ώρα να εμπιστευτούμε ξανά το σχολείο; Η συζήτηση για το σύστημα εισαγωγής στα ΑΕΙ επιστρέφει διαρκώς, σχεδόν πάντα με την ίδια αφετηρία: τη διατήρηση του αδιάβλητου. Οι Πανελλαδικές εξετάσεις, όποιες κι αν είναι οι αδυναμίες τους, έχουν ένα πλεονέκτημα που κανείς δεν αμφισβητεί: είναι αδιάβλητες. Και αυτό είναι κάτι που δεν θέλουμε και δεν πρέπει να χαθεί. Όμως, ενώ συζητάμε διαρκώς για το πώς θα διατηρήσουμε το αδιάβλητο ή πώς θα το συνδυάσουμε με το «ουσιαστικό», ξεχνάμε τι έχει συμβεί στο Λύκειο: ο διδακτικός του ρόλος έχει υποχωρήσει μπροστά στον εξεταστικό. Στη Γ’ Λυκείου, το σχολείο σχεδόν παύει να λειτουργεί ως παιδαγωγικός θεσμός και μετατρέπεται σε μηχανισμό προετοιμασίας για τις Πανελλαδικές εξετάσεις. Οι μαθητές επικεντρώνονται αποκλειστικά στα γραπτώς εξεταζόμενα μαθήματα, ενώ τα υπόλοιπα περιθωριοποιούνται. Οι εκπαιδευτικοί, πολλές φορές, έρχονται αντιμέτωποι με μια δομή που τους ζητά να κάνουν τα πάντα, αλλά ουσιαστικά μετρά μόνο τα...
Η ηθική του TikTok: Όταν η "επιτυχία" προβάλλεται, αλλά δεν εξηγείται. Ανάμεσα σε χαριτωμένα βίντεο, χορευτικές προκλήσεις, αστεία pets και στιγμιότυπα της καθημερινότητας, υπάρχει μια πλευρά του TikTok που περνάει σχεδόν αθόρυβα. Είναι η πλευρά του επίπλαστου πλούτου, της καλοζωίας, της "χλιδής" χωρίς προέλευση, της επιτυχίας χωρίς ορατή διαδρομή. Βλέπεις έναν/μία influencer ή τουλάχιστον κάποιον/α που έτσι αυτοπροσδιορίζεται να διαφημίζει κρέμες, εφαρμογές, μπιτσόμπαρα και ταυτόχρονα να οδηγεί πολυτελές αυτοκίνητο, να ταξιδεύει σε εξωτικούς προορισμούς, να φορά επώνυμα και να ποστάρει από rooftop με θέα. Η λογική απορία είναι μία: Από πού τα λεφτά; Γιατί, ας είμαστε ρεαλιστές. Κανείς δεν αγοράζει βίλα επειδή διαφήμισε ένα ενεργειακό ποτό. Μάλλον το “φαινομενικό” υπονοεί το “ανείπωτο”. Το πρόβλημα δεν είναι ο πλούτος, ο καθένας μπορεί να επιδιώκει μια καλύτερη ζωή. Το πρόβλημα είναι όταν αυτός ο πλούτος παρουσιάζεται ως κάτι εύκολο, γρήγορο και δικαιωματικό, χωρ...
Διερευνητική μάθηση στη Φυσική με τη χρήση ψηφιακών φορητών συσκευών (διδακτορική διατριβή) Έναν χρόνο μετά την ολοκλήρωση και κατάθεσή της, "απελευθερώθηκε" η διδακτορική διατριβή μου στο Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (έπρεπε πρώτα να αξιοποιηθούν όλα σχεδόν τα ευρήματα για μεταγενέστερες της κατάθεσης δημοσιεύσεις) και είναι πλέον προσβάσιμη για κάθε ενδιαφερόμενο/η. Ανάμεσά τους δύο από τους τρεις επιβλέποντες: Ευριπίδης Χατζηκρανιώτης και Αναστάσιος Μολοχίδης (μαζί και ο Τάσος Μολοχίδης που είναι ακόμη... too young για να αφυπηρετήσει), στους οποίους την οφείλω και γι' αυτό οφείλω να τους ευχαριστήσω και πάλι από καρδιάς (και για τα βασανιστήρια)... Για όποιον/α ενδιαφέρεται, παραθέτω λίγα στοιχεία: α) Το επίκεντρο της έρευνάς μας είναι η ΜΑΘΗΣΗ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ (inquiry based learning), αλλά και η αξιοποίηση ψηφιακών φορητών συσκευών. Βασικός σκοπός μας η έρευνα πάνω στην ανάπτυξη κινήτρων, αλλά και δεξιοτήτων από πλευράς μαθητών (δεξιότητες 21ου αιώνα, επιστημονι...
Ποια η πραγματική αξία των παλαιών "δασκάλων" Φυσικών Επιστημών; Εδώ και πολλά χρόνια, δεκαετίες θα έλεγα, προβάλλονται ξανά και ξανά και ξανά και ξανά τα ίδια βίντεο με "πρότυπα" δασκάλων φυσικών επιστημών. Δυο τρεις είναι αυτοί όλοι κι όλοι. Τι βλέπουμε σε αυτά τα βίντεο; Βλέπουμε αυτούς τους 2-3 ακαδημαϊκούς (που αν κρίνω από την παλαιότητα των βίντεο, μάλλον δεν είναι πια στη ζωή) να διδάσκουν στο αμφιθέατρο κάνοντας κάποιο εντυπωσιακό/βιωματικό πείραμα. Πράγματι, είναι εντυπωσιακό να βλέπεις έναν ακαδημαϊκό να διδάσκει σε φοιτητές πριν 50-60 χρόνια κάνοντας ποδήλατο ή με τη βοήθεια ενός τεράστιου εκκρεμούς κλπ. ίσως γιατί εμείς οι τωρινοί εκπαιδευτικοί θυμόμαστε τους δικούς μας δασκάλους στο πανεπιστήμιο που έγραφαν κι έγραφαν κι έγραφαν κι ανεβοκατέβαζαν πίνακες για να χωρέσουν τα όσα έγραφαν. Ωστόσο, υπάρχουν κάποια ζητήματα με την υπερ-προβολή αυτών των βίντεο, ως ένδειξη ότι το πρότυπο "δασκάλου" Φυσικών Επιστημών είναι αυτός που την ώρα που διδά...
Τμήματα Ένταξης: Η πρόκληση να συνδέουν, όχι να διαχωρίζουν Η ανακοίνωση από το Υπουργείο Παιδείας για την ίδρυση «3448 νέων Τμημάτων Ένταξης από το Δημοτικό έως και το Λύκειο σε όλες τις περιφέρειες της χώρας» για την υποστήριξη μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες και Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες (ΕΕΑ) αποτελεί μια σημαντική εξέλιξη στον χώρο της εκπαίδευσης. Ωστόσο, η αξιοποίηση των Τμημάτων αυτών πρέπει να οδηγήσει σε βελτίωση της ένταξης και της συμπερίληψης και όχι σε αύξηση του αποκλεισμού των μαθητών από τα τμήματα της γενικής αγωγής, τόσο στην Π/θμια όσο και στη Δ/θμια Εκπαίδευση. Τα Τμήματα Ένταξης λειτουργούν εδώ και χρόνια προς όφελος μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες, παρέχοντας υποστήριξη σε ολιγομελές και εξειδικευμένο περιβάλλον. Ωστόσο, όταν η παρέμβαση περιορίζεται σε λίγα, επιλεγμένα μαθήματα και πραγματοποιείται εκτός της γενικής τάξης, περιορίζονται σημαντικά οι ευκαιρίες ουσιαστικής συμμετοχής αυτών των μαθητών στη σχολική κοινότητα. Έτσι, αντί για γέφυρα ένταξης, ...
Τα τρία "κόκκινα" κατώφλια που προειδοποιούν για τη χρήση των εργαλείων Τ.Ν. Τέσσερις ανησυχητικές αφορμές: - Φοιτητής μού ανέφερε πρόσφατα ότι η χρήση του chatgpt από τους φοιτητές για τις σπουδαστικές τους υποχρεώσεις έχει ΕΚΤΟΞΕΥΤΕΙ μέσα σε διάστημα λίγων μηνών. - Μαθητής μπροστά μου φωτογράφισε φυλλάδιο για το σπίτι πολλαπλής επιλογής, το ανέβασε στο κινητό του στο chatgpt, αυτό έδωσε τις απαντήσεις, ο μαθητής τις σημείωσε στο φυλλάδιο και τις παρέδωσε στον καθηγητή (στο διάλειμμα, σε 30 δευτερόλεπτα) - Βρέθηκα ανάμεσα σε συναδέλφους, που τέθηκε ζήτημα προς επίλυση. Αυτομάτως, η σκέψη μου πήγε να ρωτήσω το chatgpt - Επιστημονικά άρθρα, μελέτες, εργασίες προπτυχιακών, μεταπτυχιακών κλπ. συγγράφονται, αλλά ΚΑΙ κρίνονται από Τ.Ν. προκειμένου να δημοσιευθούν Τα τρία κατώφλια Συζήτησα για πολύ ώρα με το chatgpt - thinking. Μου έδωσε τρία κατώφλια που "χτυπούν" συναγερμό για έναν χρήστη του: 1. Αν νιώθεις ότι δεν μπορείς να ξεκινήσεις χωρίς Τ.Ν.. 2...
Περί συνεργασίας. Μία πολύ βασική δεξιότητα του 21ου αιώνα, είναι η συνεργασία. Πρόκειται για μία δεξιότητα που, όπως το βίωσα, βρίσκεται στον πυρήνα της παιδαγωγικής ήδη από την πρώιμη ηλικία στις αναπτυγμένες χώρες. Όπως επίσης το βίωσα, ως εργαζόμενος πια, φαίνεται ότι η πρώιμη παρέμβαση και καλλιέργεια αυτής της δεξιότητας... πιάνει τόπο, έχει αναπτυχθεί στους ενήλικες πια σε αυτές τις χώρες. Στη χώρα μας, μάλλον δεν γνωρίζουμε την έννοια της συνεργασίας... Φαίνεται ότι χρειαζόμαστε να ξεκινήσουμε από τα βασικά, όταν αναφερόμαστε σε αυτόν τον όρο, είτε αναφερόμαστε σε παιδιά, είτε σε ενήλικες. Ένα βασικό στοιχείο της συνεργασίας λοιπόν είναι ότι αυτή δεν μπαίνει στο ζύγι, δεν είναι μέγεθος που το μετράμε με ακρίβεια ...γραμμαρίου: Άλλος θα προσφέρει πολλά και άλλος λίγα, ανάλογα με τις δυνατότητες και τις ικανότητες του κάθε μέρους. Ένα δεύτερο στοιχείο της συνεργασίας ωστόσο, πιο βασικό, που δυστυχώς δεν έχει γίνει αντιληπτό, είναι ότι η συνεργασία προϋποθέτει αμφίδρομη προσφορά. ...
Μια ανάμνηση από τον Αριστοτέλη Ήδη από μαθητής Λυκείου ήταν ο άνθρωπος που θαύμαζα περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον. Αφού σπούδασα Φυσικός, βιώσα μια διάχυτη απαξίωσή του από τους Έλληνες συναδέλφους μου (διεθνώς, η αντίληψη είναι εντελώς διαφορετική), γιατί, έκανε λάθη λέει, δεν ακολουθούσε, πειραματικές μεθόδους, λέει, δεν ερμήνευσε σωστά τα φαινόμενα, λέει... Μια μέρα, πριν πολλά χρόνια, στο σχολείο είχε πέσει στην αντίληψή μου μια πρόσκληση από ένα Ισπανικό πανεπιστήμιο, που αναζητούσε ένα σχολείο "από την Αθήνα" για ένα διεθνές project πάνω στον Αριστοτέλη.... Τότε, δεν είχα χάσει χρόνο, επικοινώνησα με τον μετέπειτα φίλο μου Xavier και του εξήγησα ότι ενδιαφερόμαστε εμείς στην Καβάλα, εμείς οι... "κοντοχωριανοί του", όπως του εξήγησα ("να, δίπλα είναι τα Στάγειρα", του είχα γράψει). Του είχα πει τότε επίσης πονηρά ότι ο Αριστοτέλης είχε διωχθεί από την Αθήνα και συνεπώς έπρεπε να επιλέξουν εμάς (είχε αυτοεξοριστεί στην πραγματικότητα). ...
Το ChatGPT ΔΕΝ είναι A.T.M. ανάληψης σκέψεων Η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης (Τ.Ν.) αποτυγχάνει όταν εμείς τη μετατρέπουμε σε μηχανή ανάληψης ΑΤΜ: δίνω ένα prompt, παίρνω ένα κείμενο, τελείωσα. Ωστόσο, έτσι αποδυναμώνεται σταδιακά η σκέψη μας: συνηθίζουμε να μην τεκμηριώνουμε, να μην αμφισβητούμε, να μην συσχετίζουμε συμπεράσματα. Με απλά λόγια, παύουμε να σκεφτόμαστε κριτικά, επιστημονικά. Το αποτέλεσμα μιας τέτοιας διαδικασίας, «ανάληψης σκέψης από ΑΤΜ» είναι όμορφες απαντήσεις χωρίς συλλογισμό και μια αίσθηση αποξένωσης από το ίδιο μας, το δικό μας υποτίθεται, το έργο. Στο σχολείο, αυτό γίνεται φανερό όταν οι μαθητές δυσκολεύονται να εξηγήσουν γιατί διάλεξαν ένα παράδειγμα, όταν νευριάζουν στον αντίλογο ή όταν χάνουν το ενδιαφέρον τους μόλις παραδώσουν μια εργασία. Η λύση δεν είναι η απαγόρευση της Τεχνητής Νοημοσύνης (Τ.Ν.) αλλά η διαλογική χρήση της: Να συζητάμε δηλαδή με το εργαλείο και όχι να το υπακούμε. Να ζητάμε τεκμήρια, να εντοπίζουμε παραδοχές, να ψάχνουμε τι λ...